سارکوپنی ، چگونه جلوی ضعف  و لاغری روز افزون سالمندان را بگیریم

در بسیاری از سالمندان اعم از سالم یا بیمار شاهد ضعف روز افزون عضلانی و بیشتر شدن بافت چربی همزمان یا در اصطلاح سارکوپنی هستیم ادامه این روند سبب کاهش طول عمر و آسیب پذیری در سالمندان می گردد. امروز به بررسی این پدیده و نحوه ی جلوگیری از آن می پردازیم.

با افزایش سن شاهد افت کارآیی و توان فیزیکی در سالمندان هستیم که عامل تاثیرات روانی و جسمی بسیاری بر سالمندان است . افرادی در سالیان نه چندان دور از جایگاه متفاوتی برخوردار بوده اند اما امروزه نیازمند کمک سایرین برای انجام کارها هستند. مشکل اصلی پیشرفت روز افزون این ضعف و بدون وقفه بودن آن است.

یکی از دلایل اصلی بروز سارکوپنی افت سطوح هورمون های جنسی در میانسالی و سالمندی خصوصا در خانم هاست. این افت سطوح هورمون های جنسی که یکی از عوامل نگهدارنده یا تحریک کننده رشد عضلات در انسان ها است سبب افت متعاقب میزان عضله شده و بافت عضلانی که موتور محرکه و توان عمومی بدن محسوب می گردد رو به زوال می گذارد.

به دلیل اینکه سالیان میانسالی و پیری با بازنشستگی و فراغت از کار همراه است میزان استفاده از بافت عضلانی نیز کاهش یافته و با توجه به اینکه تغذیه و نگهداری این بافت برای بدن مخارج زیادی دارد ، تحلیل آن آغاز می گردد. بنابراین سوخت و ساز و متابولیسم سالمندان نیز روبه زوال گذاشته و بدن به حالت خفته و کم انرژی فرو می رود

اما دلیل جایگزینی فیزیکی آن با بافت چربی چیست؟

بافت استخوان به صورت برنامه ریزی شده میزان استحکام و توان خود را با وزن وارد شده به آن سازگار می سازد. یعنی عمدتا در افرادی که وزن بالاتری دارند یا فشار وارد شده به استخوان ها زیاد است شاهد استخوان های قوی تر و محکم تری نسبت به سایر افراد هستیم.

با افول بافت عضلانی ، وزن بدن کاهش می یابد و این خود عاملی برای ضعف استخوان محسوب می گردد. بافت چربی که بافت ذخیره ای محسوب شده و نیازمند نگهداری و مواظبت خاصی نیست از نظر وزنی جایگزین بافت عضلانی شده و بدین ترتیب با بالارفتن سن و عمدتا تغذیه نامناسب شاهد ضعف روز افزون سالمندان هستیم.

در اینجا می توانید درصد چربی بدن ، BMI و وزن ایده آل سالمند خود را محاسبه کنید و از وضعیت حال حاضر آنها مطلع گردید

چگونه جلوی ضعف  و لاغری روز افزون سالمندان را بگیریم

  1. ورزش روزانه:

این ورزش باید به صورت منظم و روزانه و درصورت وجود ناتوانی (زانو درد ، کمر درد و … ) مختص فرد طراحی گردد. همچنین باید از دو بخش هوازی برای بهبود عملکرد سیستم قلبی عروقی و بخش بدنسازی برای بهبود توان و عملکرد بافت عضلانی و تحریک آن به رشد تشکیل شده باشد.

sarcopenia6

  1. تغذیه مناسب خصوصا از پروتئین ها

در بسیاری از سالمندان شاهد کاهش میل این افراد به گوشت ها و سایر مواد پروتئینی هستیم که این بی میلی به شدت سبب ضعف عضلانی می گردد. انگیزه سازی ، ورزش و ترغیب فرد در این نقطه بسیار موثر است.

در صورتی که مصرف پروتئین مورد نیاز در وعده های اصلی مورد پذیرش نبود در میان وعده ها و با سایر فرم های پروتئین مانند تخم مرغ ، پنیر و حبوبات این نیاز را بر آورده کنید. نیاز یک سالمند در به مواد پروتئینی در حدود 0.8 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است.

بنابر این اگر فرد سالمند 70  کیلوگرم وزن داشت در حدود 56 گرم پروتئین خالص در روز نیازمند می باشد که برای مثال این مقدار پروتئین با مصرف 30 گرم پنیر در صبحانه ، 80 تا 120 گرم مرغ ، گوشت یا حبوبات در هر کدام از وعده های ناهار ، شام یا میان وعده ها تامین می گردد

همچنین اجتناب از دریافت زیاد مواد غذایی کربوهیدراتی و به اصطلاح سیر شدن با نان و برنج حتما باید صورت گیرد. زیرا این دریافت زیاد مواد کربوهیدراتی سبب سرعت بخشیدن به افزایش بافت چربی شده و ممکن است تخریب عضلانی را نیز تسهیل کند

  1. مصرف غلات سبوس دار ، میوه و سبزیجات

مصرف مناسب میوه ها و سبزیجات با تامین نیازهای عمومی به ویتامین ها می تواند سبب بهبود اشتها و همچنین خلق و خو گردد. برای مثال غلات سبوس دار منبع بسیار خوبی برای ویتامین ها سری B بوده و در چرخه انرژی و بهبود اشتها بسیار موثرند.

همچنین فیبرها علاوه بر تامین ویتامین های مورد نیاز سبب بهبود بخشیدن به عمل کرد دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست سالمندی می گردد

  1. حل مشکلات زمینه ای

مشکلاتی مانند اسهال ، خونریزی دستگاه گوارش ، دایورتیکلوز و سایر بیماری ها در صورت امکان باید مرتفع گردند سپس به بهبود وضعیت جسمی و عضلانی پرداخته شود

  1. دارو درمانی

در بسیاری از موارد سالمندان نیازمند داروهای محرک اشتها یا درمان داروی جایگزینی هورمون های جنسی هستند که حتما باید تحت نظر متخصص مربوطه تجویز آنها صورت گیرد.

 

Article written by سجاد سالارکیا

متخصص تغذیه و رژیم درمانی شماره نظام پزشکی ت-۵۶۴۴ دانشگاه علوم پزشکی تهران

Be the first to comment

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

! Instagram