بررسی میزان اثر بخشی و عوارض مصرف چربی سوزهای رایج

چربی سوزها

امروزه استفاده از چربی سوز های در بین افرادی که علاقه مند به کاهش وزن و کاهش مقدار چربی بدن هستند بسیار رونق داشته و روزانه شاهد ارائه ی سیل عظیمی از موادی که ادعای چربی سوزی و افزایش میزان چربی مصرفی بدن دارند هستیم.

اما در وهله ی اول آیا واقعا نیازمند مصرف چیربی سوز ها هستیم؟ تا چه حد این چربی سوز ها موثرند؟ چه عوارض جانبی در این چربی سوز ها نهفته است ؟ اینها سوالاتی است که امروز به آنها خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.

 

در افراد چاق و دارای اضافه وزن و چه افرادی که با اهداف ورزشی نیازمند کاهش چربی بدن هستند همواره میل به افزایش سرعت کاهش وزن و نتیجه گیری زود تر وجود داشته و دارد.

با گسترش اینترنت و فضای مجازی-ماهواره ای هر روز شاهد ادعاهای عجیب مبنی بر کشف ، تولید یا اختراع ماده ای با خاصیت چربی سوزی مطرح می شود. اما هیچ گاه مطرح نمی گردد که آیا ادعای مطرح شده از نظر علمی صحیح است و آیا مراحل علمی این ادعا سپری شده است یا خیر.

بنابراین حتی در مغازه های عطاری نیز امروزه انواع و اقسام مواد لاغر کننده و چربی سوز و … دیده میشو. اما سوال اینجاست

آیا ما به تجویز چربی سوز نیاز داریم؟ تا چه حد این چربی سوز ها موثرند؟

در وهله ی اول پاسخ این سوال بستگی به وضعیت حال حاضر شما دارد. اگر شما فردی هستید با میزان چربی اضافه برای مثال خانمی با قد ۱۶۵ و وزن ۷۵ الی ۸۰ کیلوگرم پس در این حالت شما به طور روزانه در حدود ۱۸۰۰ الی ۲۴۰۰ کالری انرژی روزانه مصرف می کنید.

پس با یک محدودیت رژیم ساده و غیر رنج آور و ۲۰-۳۰ دقیقه فعالیت بدنی سبک در حدود ۵۰۰ گرم تا ۱ کیلوگرم کاهش وزن ساده و بدون دردسر شدید ، افت صورت ، تحلیل بافت عضلانی و  توقف روند کاهش وزن را شاهد خواهید بود.

حال در این صورت این فکر به ذهن افراد می رسد که مواد چربی سوز می تواند این روند را سرعت بخشد اما در اینجا نکاتی مانند چرب بودن کبد که ممکن است با افزایش سرعت کاهش وزن وخیم تر گردد یا مواد سمی که  در بافت چربی در طول سالیان تجمع پیدا کرده اند و اکنون باید به صورت تدریجی دفع شوند نه یکجا و در مقادیر بالا (چه بسا که باعث سیاهی پوست و کدر شدن آن می گردند) ، ریزش مو یا … نادیده گرفته می شود.

از سوی دیگر بهترین نوع چربی سوز تا حداکثر ۵ درصد می تواند سطح سوخت و ساز و متابولیسم افراد را بالا ببرد پس برای فردی با انرژی ۲۰۰۰ کیلوکالری در روز در حدود ۱۰۰ کیلوکالری افزایش مصرف انرژی را شاهد هستیم که در پایان یک هفته میتواند تنها ۱۰۰ گرم و در پایان ماه ۴۰۰ گرم کاهش وزن شما را بهبود بخشد (در صورت موثر بودن و بی ضرر بودن). با توجه به هزینه ی گزاف این چربی سوز ها تنها اضافه کردن چندین دقیقه فعالیت میتواند همین کارایی را داشته باشد.

برای افرادی که در دوره های ورزشی خاص پرورش اندام یا سایر رشته ها فعالیت میکنند با نظر متخصص تعذیه استفاده از این چربی سوز ها به صورت تحت نظر و محدود برای دستیابی به هدف ورزشی می تواند موثر باشد اما برای افراد عامه و عموم مردم به مثابه یک شگرد تبلیغاتی است.

چربی سوز

چه عوارض جانبی در این چربی سوز ها نهفته است ؟

سوای از بحث مادی و قیمت های بالای چربی سوز ها خصوصا در انواع خارجی که از حدود چندین هزار تومان تا موارد میلیونی طیف قیمت دارند این مواد از ترکیبات مختلفی ساخته شده اند  در بسیاری از انواع وارداتی و بی نام و نشان حضور مخدرها و مواد از خانواده آمفتامین ها (شیشه) به اثبات رسیده و در بسیاری دیگر سایر انواع مواد مخدر رویت شده اند.

در انواع استاندارد شاهد ترکیباتی همچون چیکده ها و صاره ها عصاره چای سبز ، عصاره مرکبات ، زیره ، فلفل سیاه یا قرمز ، و سایر ترکیبات گیاهی هستیم که عمدتا بی خطر تلقی می گردند به جز در مواردی چای سبز برای افراد دارای فشارخون یا فلفل ها برای افراد عصبی و … عمدتا عوارض جانبی خاصی در صورت اصالت محصول دیده نشده است  مگر در مواقع حساسیت به ماده یا مواد افزودنی. البته بحث اثر بخشی نهایتا ۵ درصدی در مورد آنها همچنان باقی است.

نوع دیگری از چربی سوز های استادارد مواد شیمیای هستند مانند ال-کارنیتین یا برندهایی مانند Lipo-6 .  موادی مانند ال-کارنیتین برای افراد سالم و نرمال در صورت اصالت محصول بی خطر هستند گرچه افراد دارای بیماری های کبدی و کلیوی باید از مصرف ان امتناع کنند. همچنین این ماده در پایان میزان بار کلیه و کبد را افزایش می دهد و در طولانی مدت می تواند مشکل آفرین باشد.

برند Lipo-6 که یکی از محبوب ترین چربی سوزهای مورد استفاده است در سال گذشته تاییدیه سازمان غذا و دارو آمریکا FDA را از دست داد همچنین در ایران به صورت رسمی و تایید شده در دسترس نیست.

به همین دلیل انواع فاقد سلامت و اصالت و آلوده به هورمون هایی مانند هورمون های تیروئیدی برای افزایش متابولیسم و افزایش انرژی مصرفی به وفور یافت می گردد که سبب آسیب سیستم هورمونی و درون ریز می گدد.

نوع آخر چربی سوزهای نامتعارف مانند هورمون های تیروئیدی یا هورمون های رشد با هدف کاهش چربی و افزایش توده عضلانی است که این مواد قویا باید منع مصرف شده و از ادامه یا اقدام به  مصرف آنها هراسید. درصورت آلوده نبودن و اصالت این هورمون ها عوارض شدید جسمی و روانی ، اختلال سیستم درون ریز ، قند خون و … را میتوان نام برد.

جمع بندی:

در وهله اول چربی سوزهای استاندارد موادی بسیاری مورد نیاز و موثر نیستند و درصورت سلامت تا حداکثر ۵ درصد تاثیرگذاری هستند که نسبت به قیمت بالا کارایی مناسبی محسوب نمیگردد.

در وهله ی دوم ممکن است اثرات نابجایی مانند ریزش مو و کدر شدن پوست به جا بگذارند.

در وهله ی آخر اکثریت آنها دارای عوارض جانبی هستند و باید محتاط بود

پس تصمیم به مصرف آنها بستگی به نظر شما دارد. کاهش وزن مناسب تنها به رژیم تحت نظر فرد متخصص و اراده ی شما دارد.

Article written by سجاد سالارکیا

متخصص تغذیه و رژیم درمانی شماره نظام پزشکی ت-۵۶۴۴ دانشگاه علوم پزشکی تهران

Be the first to comment

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

! Instagram